- Jinekomasti nedir?

Erkek göğüslerinde görülen normalden fazla büyümeye jinekomasti denir.

 - Jinekomastinin sebepleri nelerdir?

Yaradılış özelliği olarak erkek göğüsleri ile kadın göğüslerinin yapısal bir farkı bulunmamaktadır. Yapısal hiçbir farka sahip olmamalarına rağmen, normalde erkek göğüslerinin kadın göğüslerinden küçük olmasının sebebi; göğüs büyümesi gibi kadın eşeysel karakterlerinin olgunlaşmasından sorumlu olan östrojen hormonunun erkeklerde daha az salgılanmasıdır. Ancak malesef ki erkeklerin % 40-60'ını etkileyen, östrojen hormonunun normalden fazla salgılanmasına bağlı olarak ortaya çıkan, erkeklerde de göğüslerde büyüme sorunu yaşanabilir.

Jinekomasti büyük oranda sebepsiz yere ortaya çıkmasına rağmen, bir çok nedene bağlı olarak da görülebilir:

*Siroz gibi ağır karaciğer bozukluğuna sebep olan hastalıklar ve diğer bazı ağır hastalıklar geçirenlerde görülebilir.

*Cimetidin gibi mide ilaçları ve diğer bazı ilaçlar kullananlarda görülebilir.

*Jinekomasti, vücut geliştirme sporcularında çok sık görülür; çünkü bu kişiler uyarıcı olarak yüksek miktarda erkeklik hormonu kullanırlar. Hormon, etki süresinin tamamlaması sonrasında vücuttan atılırken ortaya kadınlık hormonuna benzer bir madde çıkmasına sebep olur ki, vücut bu maddeyi kadınlık hormonu olarak kabul eder ve göğüslerde büyüme görülür.

*Klinefelter's sendromu veya testislerin alınması gibi testosteron azlığı ile seyreden hastalıklar geçirenlerde görülebilir.

*Testis tümörleri veya böbrek üstü bezleri tümörleri gibi östrojen artışı ile seyreden hastalıklar geçiren kişilerde görülebilir.

*Şişmanlıkta görülebilir.

*Böbrek yetmezliği olan hastalarda görülebilir.

*Hemodiyalizde görülebilir.

*Hipotroidide görülebilir.

*Hipertroidide görülebilir. 

*Karaciğer tümörleri bulunanlarda görülebilir. 

*Hermafroditizmde görülebilir.

*Uzun süreli ilaç veya alkol kullanımı olanlarda görülebilir. 

*Testiste radyasyon ve travma sonucu testiküler hipofonksiyon görülen kişilerde görülebilir.

*Erişkinlerde kabakulak enfeksiyonu görülmesi durumunda rastlanabilir.

*Leptomonas enfeksiyonu sırasında görülebilir.

*Spinal kord zedelenmesinde görülebilir.

*Bazen çok zayıf kişilerde normal kiloya dönme sırasında yapılacak kötü bir diyet sonucu görülebilir. 

*Akciğer kanserlerinde tümörün beta hCG üretmesi sonucu görülebilir. 

*HIV enfeksiyonuna sahip kişilerde görülebilir. 

*Nadiren primer androjenlerin östrojenlere dönüşmesi durumunda görülebilir.

 - Jinekomastili hastaların şikayetleri nelerdir?

 1) Göğüslerde ağrı, şişkinlik ve gerginlik.

 2) Göğüslerdeki büyümeye bağlı görüntünün verdiği rahatsızlık.

 3) Hastaların meme kanseri olma şüphesi taşımaları.

 - Jinekomasti çeşitleri nelerdir?

   Jinekomastinin 3 tipi vardır:

 1) Glandüler tip jinekomasti: Bu tip jinekomasti, gerçek meme dokusunun büyümesi olarak tanımlanır.

 2) Lipomatöz tip jinekomasti: Bu tip jinekomastide yağ dokusunda artış gözlenmektedir.

 3) Mixt tip jinekomasti: Bu tipte hem meme dokusunda, hem de yağ dokusunda artış gözlenir.

 - Jinekomasti hayatın hangi safhalarında görülür?

*Yeni doğanlarda yaklaşık % 50 oranında jinekomasti görülebilir. Buna neonatal dönemde (anne karnında), transplasental yol ile yüksek miktarda östrojenin anneden fetusa geçmesi sebep olur.

*10-16 yaşları arasında (pubertal dönemde), % 50-60 oranında jinekomasti görülebilir ve bunun % 75'i 1-2 yıl kadar devam eder ve geçer. % 90'ında ise bu sorun 3. yılda tamamen kaybolur; ancak en çok tedavi gerektiren ve psikolojik olarak en fazla rahatsızlık veren jinekomasti tipi de budur.

*Yaşlılık döneminde, yaşla birlikte androjenin azalması ve vücutta yağ oranının artmasına bağlı olarak görülen östrojen hormonu miktarının artması, jinekomastiye sebep olabilir.

 - Jinekomasti tedavisinde hangi yöntemler uygulanır?

Jinekomastinin tedavisi ameliyattır. Jinekomastiye sebep olan nedenlerin ortadan kaldırılması veya hormon miktarını düşüren tedavilere başvurmak net bir çözüm sağlamaz.

- Jinekomasti tedavisinde muayene bulgularına göre kaç tür ameliyat yapılabilir?

1) Eğer meme dokusunun büyüme nedeni yağ dokusundaki artışsa, liposuction yöntemi ile çok başarılı sonuçlar elde edilebilir.

2) Eğer meme dokusu fazlalığına bağlı bir jinekomasti durumu görülüyorsa, liposuction ve meme dokusunun cerrahi olarak çıkarılması gerekir.

Eğer yağ ve meme dokusunun fazlalığının yanında deri fazlalığı sorunuda bulunuyorsa, meme dokusunun gerekli metodlarla yok edilmesinin yanında deri fazlalığı da cerrahi müdahale ile alınabilir.

 - Jinekomasti ameliyatı: Jinekomasti çok çeşitli sebepler sonucu ortaya çıkabileceği için ameliyat kararı alınmadan önce çeşitli testlerin yaptırılması hastanın yararına olur. Jinekomastiye sebep olan etkenlerin bulunması amacıyla yaptırılan bu testler, ameliyat sonrası tekrar aynı sorunun yaşanması riskinide ortadan kaldırır.

Ameliyat öncesi:

*Yan etkileri olan ve anestezi ile etkileşebilen ilaçlar kullanan kişiler için, bu ilaçların kullanımının ameliyat öncesi süreçte doktora bildirilmesi şarttır.

*Özellikle kan sulandırıcı (Örn: Aspirin gibi) ilaçların ameliyattan en az 1 hafta önce bırakılması şarttır.

*Sigaranın yaraların iyileşmesine verdiği olumsuz etkiler sebebiyle, ameliyat öncesi ve sonrası sigara kullanımı uzun bir süre için sonlandırılmalı, en azından mümkün derecede azaltılmalıdır.

*Ameliyat öncesi meydana gelen enfeksiyonel bir şikayet varsa doktora mutlaka bildirilmelidir.

*Ameliyatın 6 saat öncesinde yeme, içme faaliyetleri kesilmelidir.

*Ameliyatta uygulanacak anestezinin lokal ya da genel olacağı ameliyat öncesinde doktorla görüşülmelidir.

*Ameliyatın bitiminden itibaren hastaya yardımcı olması için bir refakatçi ayarlanması hastanın yararınadır.

Ameliyat sırası:

*Doktor gerekli ilaçları verip, hastayı ameliyata hazırlar.

*Göğüs ucunda, ten renginden daha koyu renkli olan alanda açılan küçük, yarım ay şeklindeki bir kesiyle ameliyat gerçekleştirilir.

*Ameliyat, jinekomastinin derecesine göre 1-3 saat kadar sürebilir.

Ameliyat sonrası:

*Ameliyatın bitiminde göğüs bandajlarla sarılır.

*Anestezi yöntemine ve doktorun tavsiyesine göre, hasta ya aynı gün taburcu olur ya da 1 gece hastanede kalabilir.

*Kullanılan ağrı kesiciler sayesinde belirgin bir ağrı hissedilmez.

*Ameliyat sonrası oluşabilecek enfeksiyonlardan korunmak için, doktorun tavsiye ettiği süre boyunca antibiyotik kullanılır.

*Ameliyattan 3-4 gün sonra, hasta kendini yormayacak şekilde ve kollarını çok fazla hareket ettirmemek şartıyla işine dönebilir.